@@ שורה 1: / שורה 1: @@
-ניגון באידיש על הפיוט "אודה לאל" הולחן על ידי הרב אלחנן זאב קלאגסבאלד מחסידי באבוב.
+הניגון 'אודה לא-ל' הינו ניגון ותרגום המילים ב[[אידיש]] על הפיוט "אודה לא-ל", שהולחן על ידי הרב אלחנן זאב קלאגסבאלד מחסידי באבוב.
 ==אודות הניגון==
-הרב אלחנן זאב קלאגסבאלד [[שו"ב]] בטשעבין מחסידי באבוב חיבר מילים באידיש והלחין ניגון על בתים מהפיוט אודה לאל שחיבר ר' שמעיה קסון ונדפס בסידור "בית יעקב". תוכן הניגון - התחדשות ה[[נשמה]] בקומה משנתה בכל בוקר, הודיה להשי"ת והגעגועים שלה למקור חוצבה.
+הניגון הולחן על ידי הרב אלחנן זאב קלאגסבאלד, שהיה [[שו"ב]] בטשעבין ומחסידי באבוב, ובנוסף חיבר תרגום באידיש בתים מהפיוט "אודה לא-ל" שחיבר רבי שמעיה קוסון, ונדפס בסידורים רבים (אך אינו מופיע בסידורי חב"ד). תוכן הניגון - התחדשות ה[[נשמה]] בקומה משנתה בכל בוקר, הודיה להשם על כך וגעגועיה שלה למקור חוצבה.
-הניגון התקבל אצל הבחורים ב[[ליובאוויטש]], והיה מושר בהתוועדויות שם{{הערה|מפי הרב [[מרדכי שמואל אשכנזי]]}} (בעיקר בליל שישי{{הערה|מובא בספר '''זכרונותי''' של הרב [[שמריהו ששונקין]]}}). הניגון היה אהוב אצל ה[[משפיע]] ר' [[פרץ מוצקין]], ר' [[מנחם מענדל פוטרפס|מענדל פוטרפס]] ועוד. כמו כן היו שרים אותו בתקופת [[פוקינג]] ובבית הכנסת ב[[תל אביב]] ברחוב "נחלת בנימין".
+הרב [[נועם וגנר]] טוען שהניגון מיוחס לרבי הרש"ב{{מקור}}{{הבהרה|חובר על ידו או שרק הי' מנוגן אצלו וחביב עליו?}}.
-בשנת [[תשכ"ז]] חיברו ר' [[יחזקאל סופר]] והרב [[שלמה זרחי]] גירסא חב"דית לניגון על געגועי החסיד לרבי{{מקור}}.
+הניגון התקבל אצל הבחורים ב[[ליובאוויטש]], והיה מושר בהתוועדויות שם{{הערה|מפי הרב [[מרדכי שמואל אשכנזי]]}} (בעיקר בליל שישי{{הערה|מובא בספר '''זכרונותי''' של הרב [[שמריהו ששונקין]]}}). הניגון היה אהוב אצל ה[[משפיע]] ר' [[פרץ מוצקין]], ר' [[מנחם מענדל פוטרפס|מענדל פוטרפס]], וכן על ר' אברהם דרזין שלימדו לבחורים בלוד. כמו כן היו שרים אותו בתקופת [[פוקינג]] ובבית הכנסת ב[[תל אביב]] ברחוב "נחלת בנימין".
+בשנת [[תשכ"ז]] חיברו ר' [[יחזקאל סופר]] והרב [[שלמה זרחי]] גירסא חב"דית לניגון על געגועי החסיד לרבי{{הערה|ראו וידאו 'שיר געגועים – אודה לקל לבב חוקר הרב יחזקאל שי' סופר' בערוץ היוטיוב ישיבת קיץ צעירי ליובאוויטש באתר סינון חב"ד לסרטוני יוטיוב (נמצא בקישורים חיצוניים).}}.
 ==מילות הניגון==
-===המילים המקוריות ב[[לשון הקודש]]===
+===מילות הפיוט המקוריות ב[[לשון הקודש]], עם התרגום לאידיש (אחר כל בית)===
 {{ציטוט|תוכן=
@@ שורה 17: / שורה 19: @@
 ברן יחד, ברן יחד, ברן יחד כוכבי בוקר.
+'''געלויבט ביסטו, קודשא בריך הוא, דו ווייסט דאך וואס יעדער טוט אין הארצן קלערן.'''
+'''איך לויב און דאנק, מיט מיין געזאנג, צוזאמען מיט אלע מארגן שטערן.'''
 ;בית א:
 שימו לב אל ה[[נשמה]], לשם שבו ואחלמה,{{ש}}
 ואורה כאור ה[[חמה]], שבעתים כאור הבוקר.
-{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
+'''נעם דיר נאר גוט אין אכט, אז די [[נשמה]] די שיינע פראכט,{{ש}}'''
+'''זאל נישט קומען צו קיין שאנד, ווייל זי איז א דימאנט א בריליאנט,{{ש}}'''
+'''דו מוזט דאך וויסן דערפון, אז זי לייכט ווי די זון,{{ש}}'''
+'''זיבן מאל מער ווי דער פרי באגין.'''
+{{כתב קטן|'''פזמון (געלויבט ביסטו וכו').. '''}}
 ;בית ב:
 מ[[כסא הכבוד|כסא כבוד]] חצבה, לגור בארץ ערבה,{{ש}}
-להצילה מלהבה, ולהאירה לפנות בוקר.{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
+להצילה מלהבה, ולהאירה לפנות בוקר.
+'''איר שטאם איז לויטער און ריין, פון כסא הכבוד אליין,{{ש}}'''
+'''און מיט איר גרויסע ווערד, פלאטערט זי אויף דער ערד,{{ש}}'''
+'''דארף מען היטן זי, ווי פון פייער און א ברי,{{ש}}'''
+'''זי זאל שיינען און לייכטן יעדן מארגן פרי.'''
+{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
 ;בית ג:
 עורו נא כי בכל [[לילה]], נשמתכם עולה למעלה,{{ש}}
 לתת דין וחשבון מפעלה, ליוצר ערב ובוקר.
+'''וואך פון שלאף אויף, און נעם דיר גוט אין באטראכט,{{ש}}'''
+'''אז די נשמה גייט ארויף, אין הימל יעדע נאכט.'''
+'''דין וחשבון יעדן טאג, מוז זי געבן איר זאג,{{ש}}'''
+'''פאר דעם יוצר וואס האט באשאפן נאכט און טאג.'''
 {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
 ;בית ד:
 ימצאה מטונפת, מעוונות ותוספת,{{ש}}
 כמו שפחה נחרפת, תמיד בבוקר בבוקר.
+'''אוי ווי נישט גוט, ווי שלעכט איז די מען ניט,{{ש}}'''
+'''אז זי ווערט פארט געווירט, באדעקט מיט זינט דין פארשמירט,'''
+'''א פנים האט זי רעכט, ווי א שפחה בא דעם קנעכט,{{ש}}'''
+'''ווען אין די אור דערצו - יעדער פרי.'''
 {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
@@ שורה 39: / שורה 65: @@
 ימצאה מקושטת, ב[[טלית]] ו[[תפילין|טוטפת]],{{ש}}
 כמו כלה מקושטת, תמיד בבוקר בבוקר.
+'''דער מענטש שפירט דאס גליק, ווען ער טוט דעם באשעפערס ווילן,{{ש}}'''
+'''קומט די נשמה צוריק, באקרוינט מיט [[טלית]] ותפילין,{{ש}}'''
+'''באצירט און באשיינט איז זי, ווי א כלה כמות שהיא,{{ש}}'''
+'''שטענדיג אלעמאל אינדערפרי. '''
 {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
 ;בית ו:
 הנאמן בפקדונו, יחזירנה לו כרצונו,{{ש}}
-איש לא גוע בעונו, ויהי ערב ויהי בוקר.{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
+איש לא גוע בעונו, ויהי ערב ויהי בוקר.
+'''באגלייבט איז דער באשעפער און קראנט, מיטן משכון אין זיין האנט,{{ש}}'''
+'''זי צוריק שטעלן ריין, ווי דער מענטש וויל אליין,{{ש}}'''
+'''ער שטייט אויף פריש און געזונט, ער שטארבט נישט פון זיינע זינד,{{ש}}'''
+'''ווידער א נאכט ווידער א טאג אויך אצינד.'''
+{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
 ;בית ז:
 והחיו העניה, יחידה תמה ונקיה,{{ש}}
-ואשר נפשו חיה, יזכה לאור הבוקר.{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
+ואשר נפשו חיה, יזכה לאור הבוקר.
-}}
-===מילות הניגון כפי שתורגמו ליידיש===
+'''טוטס זיך טראכטן און קלערן, ווי אזוי די נשמה צו ערנערן,{{ש}}'''
+'''אז די נשמה אליין, זאל בלייבן שטענדיג ריין,{{ש}}'''
-{{ציטוט|תוכן=
+'''ווייל דער וואס געט זיך די מי, ווי אזוי צו שוינען און היטן זי,{{ש}}'''
-'''פזמון:'''
+'''וועט ער זוכה זיין צום ליכט פון דערפרי.'''
-אודה לא-ל לבב חוקר, ברן יחד [[כוכב]]י בוקר,{{ש}}
+{{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-ברן יחד, ברן יחד, ברן יחד כוכבי בוקר.
-געלויבט ביסטו, קודשא בריך הוא, דו ווייסט דאך וואס יעדער טוט אין הארצן קלערן.
-איך לויב און דאנק, מיט מיין געזאנג, צוזאמען מיט אלע מארגן שטערן.
-;בית א:
-נעם דיר נאר גוט אין אכט, אז די [[נשמה]] די שיינע פראכט,{{ש}}
-זאל נישט קומען צו קיין שאנד, ווייל זי איז א דימאנט א בריליאנט,{{ש}}
-דו מוזט דאך וויסן דערפון, אז זי לייכט ווי די זון,{{ש}}
-זיבן מאל מער ווי דער פרי באגין. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-;בית ב:
-איר שטאם איז לויטער און ריין, פון כסא הכבוד אליין,{{ש}}
-און מיט איר גרויסע ווערד, פלאטערט זי אויף דער ערד,{{ש}}
-דארף מען היטן זי, ווי פון פייער און א ברי,{{ש}}
-זי זאל שיינען און לייכטן יעדן מארגן פרי. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-;בית ג:
-וואך פון שלאף אויף, און נעם דיר גוט אין באטראכט,{{ש}}
-אז די נשמה גייט ארויף, אין הימל יעדע נאכט.
-דין וחשבון יעדן טאג, מוז זי געבן איר זאג,{{ש}}
-פאר דעם יוצר וואס האט באשאפן נאכט און טאג. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-;בית ד:
-אוי ווי נישט גוט, ווי שלעכט איז די מען ניט,{{ש}}
-אז זי ווערט פארט געווירט, באדעקט מיט זינט דין פארשמירט,
-א פנים האט זי רעכט, ווי א שפחה בא דעם קנעכט,{{ש}}
-ווען אין די אור דערצו - יעדער פרי. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-;בית ה:
-דער מענטש שפירט דאס גליק, ווען ער טוט דעם באשעפערס ווילן,{{ש}}
-קומט די נשמה צוריק, באקרוינט מיט [[טלית]] ותפילין,{{ש}}
-באצירט און באשיינט איז זי, ווי א כלה כמות שהיא,{{ש}}
-שטענדיג אלעמאל אינדערפרי. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-;בית ו:
-באגלייבט איז דער באשעפער און קראנט, מיטן משכון אין זיין האנט,{{ש}}
-זי צוריק שטעלן ריין, ווי דער מענטש וויל אליין,{{ש}}
-ער שטייט אויף פריש און געזונט, ער שטארבט נישט פון זיינע זינד,{{ש}}
-ווידער א נאכט ווידער א טאג אצינד. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-;בית ז:
-טוטס זיך טראכטן און קלערן, ווי אזוי די נשמה צו ערנערן,{{ש}}
-אז די נשמה אליין, זאל בלייבן שטענדיג ריין,{{ש}}
-ווייל דער וואס געט זיך די מי, ווי אזוי צו שוינען און היטן זי,{{ש}}
-וועט ער זוכה זיין צום ליכט פון דערפרי. {{כתב קטן|'''פזמון..'''}}
-אודה לאל לבב חוקר, ברן יחד כוכבי בוקר.
 }}
-==גירסא חב"דית==
+==הגירסא החב"דית==
-בשנת תשכ"ה כתבו התמימים [[שלמה זרחי]] ו[[יחזקאל סופר]] מילים חב"דיות על ניגון זה, המבטאים את געגועיו של החסיד אל הרבי.
+בשנת תשכ"ז חברו התמימים הרב [[שלמה זרחי]] והרב [[יחזקאל סופר]] מילים על ניגון זה, המבטאים את געגועיו של החסיד אל ה[[רבי]].
 ===מילות הניגון באידיש===
@@ שורה 120: / שורה 104: @@
 ;א.
 געלויבט ביסטו, מיין רעבעניו.{{ש}}
 דו פילסט וואס יעדער טוט אין הארצין טראכטין,{{ש}}
 איך לויב און דאנק, מיט מיין געדאנק,{{ש}}
@@ שורה 128: / שורה 112: @@
 עס בענקט זיך מיר, צו זעהן די טיר,{{ש}}
 וואו מ'גייט אריין צום רבי'ן אויף יחידות,{{ש}}
 זיך אויסוויינען דארט, און דערהערן א ווארט,{{ש}}
 פון רבי'נס א מאמר-חסידות.
@@ שורה 136: / שורה 120: @@
 [[סטאוו יא פיטו]], אוו פייאטניצו - און [[ניגון ניע זשוריצי כלופצ'י|נייע זוריטשי]] חלאפטשי.
 ;ד.
 ווייל וואו מען גייט, און וואו מ'שטייט,{{ש}}
 איז א חסיד ווערט דאך קיינמאל ניט פארפאלן,{{ש}}
@@ שורה 155: / שורה 139: @@
 ;ז. {{כתב קטן|(בניגון הפזמון:)}}
 גיי אריין צום רעבין צום טאטע, און שפירט זיך ווי א פיאטע,{{ש}}
 און היט זיך "שמא יטה", פון דעם רבי'נס יחידות-הוראות,{{ש}}
 ווייל אז מ'גיט זיך נישט איבער גאנץ, בלייבט מען א שוואנץ{{ש}}
@@ שורה 166: / שורה 150: @@
 ;א.
 מבורך אתה, רעבניו שלי.{{ש}}
 יודע אתה את כל מה שמתחולל במחשבותינו,{{ש}}
 אשבח אותך ואודה לך בכל דעתי,{{ש}}
@@ שורה 174: / שורה 158: @@
 מתגעגע כולי, לראות את הדלת,{{ש}}
 היכן שנכנסים לרבי ליחידות,{{ש}}
 להשתפך שם ולקלוט איזו אמרה,{{ש}}
 מהרבי, מאמר חסידות.
@@ שורה 182: / שורה 166: @@
 [[סטאוו יא פיטו]], אוו פייאטניצו - ו[[הניגון ניע זשוריצי כלופצ'י|נייע זוריטשי]] חלאפטשי.
 ;ד.
 כי להיכן שהולכים והיכן שעומדים{{ש}}
 חסיד לעולם אינו אבוד,{{ש}}
@@ שורה 209: / שורה 193: @@
 *[[:קטגוריה:ניגונים ביידיש]]
-==קישורים חיצוניים==
+==לקריאה נוספת==
+*פתחי ניגונים, ניגון שמח-שמט
-* [http://chabadpedia.co.il/images/5/5a/%D7%90%D7%95%D7%93%D7%94_%D7%9C%D7%90-%D7%9C.mp3 הניגון אודה לקל] מושר עם המילים בעברית ובאידיש {{צליל}}
+==לשמיעת הניגון==
+{{רשימת מדיה}}
+{{פריט מדיה
+|שם=אודה_לא-ל.mp3
+|כותרת=ניגון אודה לא-ל
+|תיאור=ניגון אודה לקל, עם המילים בעברית ובאידיש}}
+{{סוף רשימת מדיה}}
+==קישורים חיצוניים==
+* [https://drive.google.com/file/d/15zqyWODCh9lBoSqiY7NVyYIYoayaAdon/view לשמיעת הניגון] (בשינויים קלים מהביצוע הקודם, כפי המקובל בחסידות באבוב) {{צליל}}
+* [https://drive.google.com/file/d/1hwnWldsbt_2xUkcIMy5WLYRyjqtRKavn/view?usp=sharing לשמיעת הניגון] מפי הרה"ח ר' [[בנימין מזרחי]] ע"ה{{הערה|כפי שקבלו מהמשפיעים ר' [[שלמה חיים קסלמן]] ור' [[אברהם מאיור]]}} {{וידאו}} {{צליל}}
+* [https://drive.google.com/file/d/15zqyWODCh9lBoSqiY7NVyYIYoayaAdon/view?usp=drive_link ביצוע נוסף] {{צליל}}
+* [https://chabad.info/musicnews/1140550/ מעורר: הניגון החביב על המשפיע ר' מענדל פוטרפס] {{אינפו}} מאת הבעל מנגן הרב [[מנחם מענדל עמאר]]
+* [https://sinun770.org/שיר-געגועים-אודה-לקל-לבב-חוקר-הרב-יחזק/ הניגון בנוסח הרב יחזקאל סופר ובביצועו] בערוץ היוטיוב ישיבת קיץ צעירי ליובאוויטש באתר סינון חב"ד לסרטוני יוטיוב {{וידאו}}
 {{הערות שוליים}}
-{{מיון רגיל: אודה לא-ל ניגון}}
+{{מיון רגיל:אודה לא-ל}}
 [[קטגוריה:ניגונים שונים]]
 [[קטגוריה:ניגונים ביידיש]]
 [[קטגוריה:ניגונים בלשון הקודש]]

ניגון אודה לא-ל – הבדלי גרסאות